Veel zoekmachines geven zoekresultaten weer op basis van een query dat is samengesteld door zoektermen is combinatie met de befaamde Booleaanse operatoren. AND, OR en NOT zijn niet veel gebruikte zoekoperatoren, maar helpen de zoekmachine een handje om de juiste document te vinden in ongestructureerde data. Deze zoekoperatoren zijn uiterst handig, mits men weet hoe ze toegepast moeten worden. Maar hoe goed weten wij deze operatoren toe te passen en heeft het nog zin deze ‘kunst’ onder de knie te krijgen?
Mijn vermoeden is dat vrijwel alleen de eerste gebruikers van de vroegere zoekmachines en de studenten IDM of BDI deze zoekmethode hanteren. De kenners sterven uit en tegelijk wordt niemand gestimuleerd nog kenner te worden. Immers, Google heeft de mens alleen maar verpest met gemakzucht. De informatie professionals met de kennis van de operatoren hadden het voor het zeggen, maar hoe zit dat nu? Levert de kennis over dit zoekgereedschap nog een meerwaarde op?
Toen ik op zoek ging naar het antwoord op bovenstaande vraag, kwam ik allereerst op zoekprof.nl uit, waar allerlei informatie rondom de kunst van het ‘zoeken’ gepresenteerd wordt. Overzichtelijk wordt in kaart gebracht wat de manieren zijn waarop Booleaans zoeken mogelijk is: Impliciet, waarbij het standaard in de zoekmachine opgenomen wordt en Volledig, waarbij het mogelijk is Booleaans te zoeken onder het kopje ‘geavanceerd zoeken’ en de derde manier is Voorgebakken – dankzij pull-down menu’s wordt er op een makkelijker manier toch gebruik gemaakt de Booleaanse codes.
Toch zegt dit niets over het gebruik, laat staan de kennis ervan. In 2000 werd door Doran (2000) al gesproken over een onthutsende lacune aan kennis over de Booleaanse operatoren. 50% van het bibliotheekpersoneel maakte gebruik van de operatoren en de bibliotheekgebruikers maar 21%. Dit was voor Project APPLE een aanleiding om meer mensen kennis van deze zoekhulpmiddel bij te brengen.
Een ander onderzoek uit 2000 van Dietmar Wolfram (2000) wijst op een extreem laag percentage van het gebruik van de operatoren. “Bij 10 procent van alle zoekopdrachten”, zeggen de optimisten, maar als de opdrachten van de zoekmachines worden geregistreerd, komen de meesten uit op 3 – 5 procent. Uit een eerder onderzoek (Spink, 1998) was al gebleken dat de Booleaanse operatoren vaak zelfs (26%) niet juist toegepast werden.
Waar men zes jaar geleden nog schreef “online searchers experience a mixture of anxiety and frustration without the help and guidance of an experienced librarian”, concluderen de onderzoekers M. Koch en N. Hochstotter (2009) dit jaar in hun schrijven dat zoekmachines maar simpeler ontworpen moeten worden met speciale instructies voor experts en zodoende rekening houden met het weinig tot geen gebruik van de zoekoperatoren. Dit kan bijvoorbeeld door een intelligentere zoekmachine of een zoekinterface met pull-down menu ingebouwd.
De tegenwoordige Search-systemen (in het bijzonder Enterprise Search) hebben een oplossing gevonden voor dit fenomeen, hoewel dit per zoekmachine wel verschilt. Tegenwoordig interpreteert een dergelijke zoekmachine bij afwezigheid van de Booleaanse operatoren een query op andere manieren of vraagt na de zoekopdracht om additionele specificerende informatie. Wanneer de zoeker onzeker is over de zoekterm, wordt deze met of zonder toestemming gecorrigeerd door bijvoorbeeld ‘bedoelde u’ of ‘ben u geïnteresseerd in..’. Wildcard search blijft net als de operatoren nog steeds werken. In de commercie kunnen bepaalde producten worden geadviseerd op basis van een verwante zoekterm die weer gebaseerd is op synoniemen die van elk zoekterm kan worden gemaakt. Thesauri en taxonomieën kunnen geïntegreerd worden en door middel van een visuele weergave het zoeken op basis van semantiek vergemakkelijken. De zoekresultaten kunnen een structuur krijgen die gebaseerd is op de eigenschappen of meegegeven metadata van documenten, waar vervolgens op gezocht kan worden. Het meest geavanceerde Search-systeem kan zelfs uit een zoekterm of -zin ‘begrijpen’ of het is ingevoerd door een expert of een leek rond het betreffende zoekonderwerp en daar de zoekresultaten op aan laten sluiten.
Kortom, zoekmachines houden tegenwoordig rekening met het feit dat er minder gebruik wordt gemaakt van de Booleaanse operatoren door de zoeker tegemoet te komen met refinements die afhankelijk van het systeem en de gebruikers al dan niet automatisch aangemaakt worden. Ook kunnen er correcties worden toegepast op de zoekterm of gevraagd worden om verduidelijking. Voor de fervente Booleaanse operatoren specialist wordt deze functie nog wel ondersteund. Voorlopig zal deze zoekhulpmiddel niet in zijn geheel verdwijnen.
Terug naar ‘laatst verschenen blogs’.
Referenties:
Jansen, B. J., Spink, A., and Saracevic, T. 1998. Failure analysis in query construction: Data and analysis from a large sample of web queries. The 3rd ACM Conference on Digital Libraries. Pittsburgh, PA., 289-290.
Doran, B., Potomkova, J. & Garrison J. (2000). Approaches to continuing professional development (CPD). Biomeditaties 2000, 49, pp 24 – 25.
Koch, M & Hochstotter, N. (2009). Standard parameters for searching behaviour in search engines and their empirical evaluation. Journal of information science, 35: 1, pp: 45-65.
Spink, A., Bateman, J. & Jansen, B.J. (1998). Users’ Searching Behavior On The Excite Web Search Engine. Internet Research, 9: 2, pp: 117 – 128
Wolfram, D. (2000) “A query-level examination of end-user searching behaviour on the Excite search engine.” CAIS 2000: Proceedings of the 28th Annual Conference of the Canadian Association for Information Science, June 2000. Te vinden op: http://www.slis.ualberta.ca/cais2000/wolfram.htm [Gelezen op: 4 april 2009]
Er zijn geen reacties geplaatst